Y Ddihangfa Fawr


Yn "Brut y Tywysogion" gwelir y cofnod canlynol o dan y dyddiad 1109 A.D.

"Cadwgan and Owen fled into a ship that was lying in the River Dovey which had come from Ireland a little while before with 'exchange in her'".

Doedd yna run Aberdyfi cyn y ddeunawfed ganrif felly mae'n rhaid bod y llong wedi ei hangori o gwmpas Derwenlas. Efallai ei bod ,fel y llongau Rhufeinig o'i blaen, wedi ei hangori yn Llyn Bwtri.

Roedd y Tywysog Cadwgan o Bowys wedi gwahodd ei fab ,Owen, i wledd fawr yng nghastell Aberteifi. Roedd ei gefnither, Nest, gwraig Gerald de Windsor, wedi ei gwahodd hefyd a chwympodd Owen mewn cariad hi.

Un noson dywyll ,aeth Owen a phymtheg o ddynion i gartref Gerald yng Nghenarth Bychan i losgi'r cartref ac i ladd Gerald. Doedd Nest ddim eisiau gweld ei gwr yn cael ei ladd felly arweiniodd ef i fan diogel. Yna aeth gyda owen at Afon Ddyfi a hwylio i ddiogelwch yn Iwerddon. Efallai mae o Lyn Bwtri yr hwyliodd y llong, does neb yn gwybod. Ond rydym yn gwybod mai llyn Bwtri oedd un o lynnoedd dyfnaf yr Afon Ddyfi.

Llyn Bwtri Heddiw:


Yn l i dudalen Pennal