Hanes Lleucu Llwyd


Tua canol y bedwredd ganrif ar ddeg roedd yna ferch brydferth, hudolus o'r enw Lleucu Llwyd yn byw yn Nolgelynen, fferm ar lannau 'r Afon Ddyfi. Roedd hi wedi syrthio mewn cariad â Llywelyn Goch, mab Meurig Hen. Doedd tad Lleucu Llwyd ddim yn hoffi Llywelyn Goch ac roedd byth a beunydd yn gwneud trwbwl rhyngddynt.

Aeth Llywelyn Goch i Dde Cymru a dywedodd wrth Lleucu Llwyd y byddai yn dod yn ôl i'w phriodi. Gwelodd tad Lleucu ei gyfle a dywedodd wrth Lleucu bod Llywelyn wedi priodi rhywun arall. Torrodd Lleucu ei chalon a bu farw.

Daeth Llywelyn yn ôl i Ddolgelynen i briodi Lleucu ond dod yn ôl i'w chladdu a wnaeth yn eglwys y plwy.Mae hanes Lleucu wedi parhau yn bennaf oherwydd cerddi Llywelyn (1350-1380) iddi. Erys ei farwnad iddi yn un o brif gerddi Oes y Cywyddwyr.

Awyrlun o'r Afon Ddyfi


Yn Ôl i dudalen Pennal